(DNVU) - Theo Bộ Công Thương, quý I/2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa ước đạt 249,5 tỷ USD, tăng 23,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 122,9 tỷ USD, tăng 19,1%, còn nhập khẩu đạt gần 126,6 tỷ USD, tăng 27%.

Trong đó, khu vực công nghiệp chế biến tiếp tục đóng vai trò chủ lực với kim ngạch đạt 87,8 tỷ USD, tăng 20%. Cho thấy năng lực sản xuất trong nước đang phục hồi tích cực. Bên cạnh đó, nhóm hàng nông, lâm, thủy sản đạt 9,9 tỷ USD, tăng 6,2%, phản ánh sự ổn định của thị trường nông sản trong bối cảnh nhiều rào cản kỹ thuật gia tăng.

Ở chiều thị trường, các đối tác lớn đều ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Hồng Kông (Trung Quốc) tăng 47,4%, Trung Quốc tăng 26,4%, Mỹ tăng 24,3%. 

Nhìn vào những con số thống kê xuất khẩu, theo TS. Phạm Viết Thuận - Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP.HCM, trong các quý tiếp theo của năm 2026, dư địa tăng trưởng xuất khẩu vẫn còn lớn khi hoạt động xúc tiến thương mại đang được đẩy mạnh đồng bộ từ Trung ương đến địa phương.

Trái bưởi Việt Nam đã được xuất khẩu sang thị trường Úc - Thái Vĩnh Long

Ở góc độ thị trường, việc mở cửa cho trái bưởi Việt Nam vào Úc là minh chứng cụ thể cho nỗ lực đa dạng hóa đầu ra. Sau nhiều năm đàm phán, những lô bưởi đầu tiên đã được xử lý, đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật và an toàn sinh học khắt khe từ phía Úc, qua đó khẳng định vị thế và chất lượng của trái cây địa phương nói riêng, nông sản Việt Nam nói chung trên thị trường quốc tế.

“Việc đáp ứng danh mục 19 đối tượng sinh vật gây hại cùng quy trình chiếu xạ nghiêm ngặt tiếp tục cho thấy năng lực tuân thủ tiêu chuẩn cao của ngành nông nghiệp. Đây là kết quả của quá trình mở rộng thị trường gắn với nâng cao chất lượng xuất khẩu, tạo nền tảng cho giai đoạn tăng tốc bền vững trong thời gian tới”, ông Viết Thuận nhận định.

Ông Viết Thuận nói thêm, hiện bưởi là loại quả thứ 6 của Việt Nam được xuất khẩu vào Úc sau trái thanh long, vải, nhãn, xoài và chanh leo. Diện tích trồng bưởi ở Việt Nam khoảng 100.000ha, với sản lượng đạt gần 1 triệu tấn/na,8. Kim ngạch xuất khẩu quả bưởi tươi năm 2025 đạt khoảng 72 triệu USD, đứng thứ 9 trong số các loại trái cây xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Trong 2 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu bưởi 13,8 triệu USD, tăng 30% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong khi đó, theo ông Danny Võ Thành Đăng - Phó Chủ tịch Hiệp Hội Doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài (BAOOV), cho biết việc Bộ Công Thương đã tổ chức hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, đặt mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu cả năm đạt 15%-16%, tương ứng quy mô 546-550 tỷ USD, đây tín hiệu tầm nhìn, và sự đồng hành, gắn với mục tiêu tăng trưởng 2 con số của Chính phủ trong năm và các năm tiếp theo với nhiệm vụ cụ thể.

Cùng với đó, việc ra mắt nền tảng số phát triển thị trường nước ngoài được kỳ vọng sẽ cung cấp thông tin kịp thời, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thị trường hiệu quả hơn. Đây cũng là tín hiệu cho thấy nông sản Việt Nam đang từng bước vượt qua các rào cản kỹ thuật để thâm nhập sâu hơn vào các thị trường khó tính. Nhưng theo ông, đây vừa mở ra cơ hội tăng trưởng nhanh, vừa đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc đa dạng hóa thị trường để giảm phụ thuộc, dẫn đến rủi ro cho doanh nghiệp ngành nông sản nói chung.

Ông Danny Võ Thành Đăng cho biết thêm, năm 2025, Úc đứng thứ 7 trong nhóm 10 thị trường tiêu thụ rau quả lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch 143 triệu USD. Sang năm 2026, Úc là thị trường đứng thứ 6 trong số những quốc gia tiêu thụ nhiều rau quả Việt Nam; 2 tháng đầu năm nay đạt 22,5 triệu USD, tăng 33% so với cùng kỳ năm trước.

Trong khi đó, chiều ngược lại, năm 2025 Việt Nam nhập khẩu rau quả từ Úc tới 170 triệu USD. Trong lĩnh vực rau quả, Việt Nam nhập siêu từ Úc tới 27 triệu USD. Úc là nguồn cung rau quả lớn thứ 3 của Việt Nam chỉ sau Trung Quốc và Mỹ. Trong 2 tháng đầu năm 2026, Việt Nam nhập khẩu từ Úc gần 44 triệu USD tăng đến 201% so với cùng kỳ năm trước và thị phần rau quả Úc tại Việt Nam tăng từ 5% lên 7,73%.

Nhưng theo ông Danny Võ Thành Đăng, Trung Quốc vẫn giữ vai trò là thị trường lớn nhất đối với rau quả Việt Nam. Ông đưa ra số liệu, xuất khẩu rau quả đạt kỷ lục 8,6 tỷ USD vào năm 2025,, trong đó riêng thị trường này chiếm tới 5,5 tỷ USD, tương đương 64%. Trong khi đó, sầu riêng đang nổi lên như một mặt hàng chủ lực khi đóng góp hơn 46% kim ngạch xuất khẩu rau quả, với trên 90% sản lượng xuất sang Trung Quốc. 

Đến cuối năm 2026, để đạt mục tiêu đề ra, Bộ Công Thương đã tập trung vào ba trụ cột chính.Thứ nhất, đa dạng hóa thị trường, đặc biệt là các khu vực tiềm năng như Trung Đông và Mỹ Latinh; Thứ hai, thúc đẩy xuất khẩu xanh, đáp ứng các tiêu chuẩn mới như Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM); Thứ ba, nâng cao năng lực phòng vệ thương mại, chủ động ứng phó với các vụ việc điều tra, đặc biệt là các biện pháp theo Mục 301 của Hoa Kỳ, đồng thời tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do đã ký kết.