(DNVU) - Sản lượng ca cao thế giới đang giảm mạnh, đặc biệt tại Tây Phi - khu vực cung ứng chủ lực cho thị trường toàn cầu, do tác động kép của biến đổi khí hậu và những hạn chế nội tại trong sản xuất. Diễn biến này không chỉ đẩy giá ca cao và chocolate lên mức cao kỷ lục, mà còn đặt ra yêu cầu tái cấu trúc chuỗi cung ứng của ngành công nghiệp chocolate trong trung và dài hạn.

Sản lượng ca cao -  nguyên liệu cốt lõi của ngành sản xuất chocolate - đang suy giảm rõ rệt trong vài năm trở lại đây, đặc biệt tại Tây Phi, khu vực chiếm gần 3/4 nguồn cung ca cao toàn cầu. Hai quốc gia sản xuất lớn là Ghana và Côte d’Ivoire đều ghi nhận mức sụt giảm mạnh do thời tiết bất thường kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất và chất lượng cây trồng.

Biến đổi khí hậu được xem là nguyên nhân then chốt. Nhiệt độ tăng cao, mưa thất thường, hạn hán xen kẽ lũ lụt khiến cây ca cao, vốn nhạy cảm với điều kiện sinh thái, khó thích nghi. Một số nghiên cứu cảnh báo, nếu xu hướng này tiếp diễn, nhiều vùng trồng ca cao truyền thống có thể không còn phù hợp trong vài thập niên tới, đe dọa tính bền vững của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Không chỉ chịu tác động từ khí hậu, ngành ca cao Tây Phi còn đối mặt với nhiều vấn đề nội tại. Phần lớn diện tích trồng ca cao đã già cỗi, năng suất thấp, trong khi nông dân thiếu vốn để tái canh. Thu nhập bấp bênh khiến nhiều hộ trồng ca cao chuyển sang các loại cây khác cho lợi nhuận nhanh hơn. Bên cạnh đó, đất canh tác suy thoái, việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật kém hiệu quả và hạ tầng nông nghiệp yếu càng làm gia tăng rủi ro suy giảm sản lượng.

Hệ quả của tình trạng thiếu hụt nguồn cung nhanh chóng lan sang các thị trường tiêu thụ lớn tại châu Âu và Bắc Mỹ. Giá nguyên liệu tăng cao buộc các nhà sản xuất chocolate phải điều chỉnh chiến lược kinh doanh. Nhiều sản phẩm bị thu hẹp kích cỡ, công thức được thay đổi, trong khi giá bán lẻ tăng đáng kể. Tại một số quốc gia, chocolate đã trở thành mặt hàng chịu áp lực lạm phát rõ rệt trong nhóm thực phẩm tiêu dùng.

Theo số liệu của Hội nghị Liên hợp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), giá ca cao đã tăng hơn 130% trong giai đoạn từ giữa năm 2022 đến đầu năm 2024,  mức tăng hiếm thấy trong lịch sử ngành hàng này. Tại Anh, giá chocolate tăng hơn 40% chỉ trong vòng ba năm, phản ánh chi phí sản xuất ngày càng lớn đang được chuyển dần sang người tiêu dùng.

Trước những rủi ro đó, ngành công nghiệp chocolate toàn cầu có giá trị ước tính khoảng 130 tỷ USD , đang đứng trước yêu cầu tái cấu trúc. Nhiều hướng tiếp cận mới được đặt ra nhằm giảm phụ thuộc vào nguồn ca cao truyền thống. Một số nghiên cứu tập trung vào việc cải thiện giống cây ca cao, nâng cao khả năng chịu hạn, chịu nhiệt và kháng bệnh. Các giải pháp công nghệ sinh học cũng được thử nghiệm để rút ngắn thời gian chọn giống và tăng năng suất.

Song song đó, các sản phẩm thay thế đang được nghiên cứu, từ chocolate sản xuất bằng công nghệ nuôi cấy tế bào đến các dòng sản phẩm không sử dụng hạt ca cao, nhằm giảm áp lực lên tài nguyên đất và rừng. Dù vẫn còn nhiều tranh luận về khả năng thay thế hoàn toàn chocolate truyền thống, các xu hướng này cho thấy ngành hàng đang tìm cách thích ứng với bối cảnh mới.

Theo đánh giá của các chuyên gia, sự suy giảm nguồn cung ca cao không còn là vấn đề ngắn hạn mà đã trở thành thách thức mang tính cơ cấu. Trong thời gian tới, nếu không có giải pháp căn cơ để thích ứng với biến đổi khí hậu và cải thiện sinh kế cho người trồng ca cao, thị trường chocolate toàn cầu sẽ tiếp tục đối mặt với biến động giá và nguy cơ mất cân đối cung - cầu, kéo theo những tác động lan tỏa đến tiêu dùng và thương mại quốc tế.