Báo Doanh Nhân Việt - Úc

Siết trách nhiệm nền tảng, bảo vệ người tiêu dùng trên thị trường số

(DNVU) - Năm 2025, quy mô bán lẻ trực tuyến tại Việt Nam ước đạt khoảng 31 tỷ USD, chiếm khoảng 11% tổng mức bán lẻ hàng hóa, với khoảng 60% dân số tham gia mua sắm trực tuyến. 

Đó là thông tin từ Bộ Công Thương tại Diễn đàn Thương mại điện tử 2026 với chủ đề nâng cao năng lực quản lý và định hướng chiến lược phát triển bền vững, ngày 2/2 do Bô Công Thương tổ chức tại Hà Nội.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Hoàng Ninh - Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công thương) cho biết, việc tổ chức diễn đàn ngay từ đầu năm 2026 nhằm kịp thời cập nhật, hướng dẫn và thống nhất triển khai các nội dung quản lý trước khi các cơ chế, chính sách mới bước vào giai đoạn thực thi. Qua đó, hỗ trợ địa phương và doanh nghiệp chủ động chuẩn bị, tuân thủ hiệu quả, giảm rủi ro trong hoạt động, nâng cao chất lượng phát triển thị trường.

Diễn đàn còn tập trung thảo luận các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp kết nối đối tác, mở rộng thị trường; làm rõ những yêu cầu cốt lõi trong triển khai chính sách quản lý mới. Trọng tâm là trách nhiệm của các nền tảng thương mại điện tử, trách nhiệm của người bán; các yêu cầu về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng như cơ chế phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong xử lý vi phạm.

Ông Hoàng Ninh - Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số phát biểu tại diễn đàn. - Ảnh: PV/Vietnam+

"Chuyển đổi số đang tái định hình sâu sắc phương thức sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng. Thương mại điện tử đã trở thành trụ cột trong hệ thống phân phối hiện đại và tác động sâu rộng tới năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, hiệu quả chuỗi cung ứng cũng như trải nghiệm người tiêu dùng", ông Hoàng Ninh nhấn mạnh.

sự phát triển nhanh và rộng của thị trường cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao về kỷ cương thị trường, minh bạch thông tin, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, truy xuất trách nhiệm và thúc đẩy mô hình tăng trưởng xanh, tuần hoàn trong toàn bộ chuỗi giá trị số.

Năm 2026 có ý nghĩa bản lề đối với thương mại điện tử khi Luật Thương mại điện tử bước vào giai đoạn thực thi; đồng thời là năm mở đầu triển khai Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia giai đoạn 2026-2030, hướng tới phát triển xanh, tuần hoàn, bền vững.

Theo Phó Cục trưởng Hoàng Ninh, thực tiễn cho thấy mức độ phát triển thương mại điện tử giữa các địa phương còn chênh lệch đáng kể, đặc biệt giữa các đô thị lớn và nhiều tỉnh miền núi, biên giới. Nguyên nhân đến từ hạn chế về hạ tầng số, logistics, nguồn nhân lực và mức độ sẵn sàng chuyển đổi số của doanh nghiệp.

"Vì vậy, cần tiếp tục củng cố năng lực thực thi tại cơ sở, đồng thời tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp tuân thủ để củng cố niềm tin thị trường và tạo nền tảng phát triển bền vững", ông Hoàng Ninh cho biết.

Để giải quyết bài toán chênh lệch vùng miền, thực hiện Nghị quyết số 01/NQ-CP năm 2026, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đang nghiên cứu xây dựng Kế hoạch tổng thể ứng dụng thương mại điện tử tại khu vực miền núi, biên giới giai đoạn 2027-2030, với phương châm “không địa phương nào bị bỏ lại phía sau”.

Đại diện Bộ Công thương cho biết, năm 2025, quy mô bán lẻ trực tuyến tại Việt Nam ước đạt khoảng 31 tỷ USD, chiếm khoảng 11% tổng mức bán lẻ hàng hóa, với khoảng 60% dân số tham gia mua sắm trực tuyến. 

Nhưng theo Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, cùng với tốc độ tăng trưởng nhanh, thương mại điện tử đang đặt ra nhiều thách thức trong công tác quản lý, nhất là kiểm soát hàng hóa vi phạm, gian lận thương mại, xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng trên môi trường số. Thực tế này đòi hỏi phải làm rõ hơn vai trò, trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường, từ nền tảng trung gian đến người bán.

Theo Bộ Công Thương, thời gian tới Bộ sẽ tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường hậu kiểm, giám sát hoạt động của các nền tảng thương mại điện tử; đồng thời yêu cầu các nền tảng nâng cao trách nhiệm trong rà soát thông tin người bán, sản phẩm, cũng như phối hợp kịp thời với cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.

Một trong những điểm mới quan trọng của Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 là phân loại rõ bốn loại hình: Nền tảng bán hàng trực tiếp; nền tảng trung gian (sàn giao dịch, đấu giá, khuyến mại); mạng xã hội có tích hợp chức năng mua bán; và nền tảng tích hợp đa chức năng. Việc phân loại này là cơ sở xác định trách nhiệm pháp lý tương ứng. Luật Thương mại điện tử được kỳ vọng sẽ "cầm cương" thị trường đang tăng trưởng nóng, tạo hành lang pháp lý rõ ràng, minh bạch hơn cho cả doanh nghiệp và người tiêu dùng, đồng thời định hướng phát triển xanh, bền vững cho ngành thương mại điện tử Việt Nam