(DNVC) - Trong bối cảnh phong trào khởi nghiệp lan tỏa mạnh mẽ, cùng với môi trường kinh doanh biến động nhanh và khó lường, nhiều doanh nghiệp (DN) trẻ tại Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải tìm một hướng đi bài bản hơn để phát triển bền vững.

Theo bà Lê Thị Thanh Lâm, chuyên gia quản trị DN, Nguyên Phó tổng Giám đốc Công ty CP Sài Gòn Food, mentoring (kèm cặp - dẫn dắt) đang dần trở thành một phương thức đào tạo hiệu quả, giúp doanh nhân trẻ nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng hệ thống nhân sự ổn định và hình thành tư duy quản trị dài hạn.

Nhu cầu từ thực tiễn doanh nghiệp trẻ

Theo chuyên gia Thanh Lâm, phần lớn chủ DN trẻ bước vào thị trường với nhiều đam mê, ý tưởng sáng tạo nhưng lại thiếu nền tảng quản trị bài bản. Điều này dễ dẫn đến một “vòng lặp quen thuộc - Mobius”, đó là khởi đầu sôi nổi, tăng trưởng nhanh trong giai đoạn đầu, nhưng nhanh chóng rơi vào khủng hoảng khi DN mở rộng quy mô.

Những vấn đề phổ biến như xung đột nội bộ, vận hành thiếu hệ thống, chiến lược thay đổi theo cảm tính, nhân sự giỏi rời bỏ tổ chức… khiến nhiều DN trẻ không thể đi đường dài.

“Nhiều doanh nhân trẻ tìm đến tôi khi doanh nghiệp đã bắt đầu mất phương hướng. Họ không thiếu năng lực hay ý tưởng, mà thiếu một người đủ kinh nghiệm để đồng hành, giúp họ nhìn ra đâu mới là vấn đề cốt lõi…”, bà Thanh Lâm chia sẻ.

Trên thực tế, không ít sai sót trong DN trẻ không đến từ năng lực chuyên môn, mà xuất phát từ việc thiếu kỹ năng quản trị con người, từ việc tuyển sai người, đặt sai kỳ vọng, giao việc chồng chéo hoặc không có chiến lược giữ chân nhân tài. Điều này đặc biệt phổ biến ở các Startup, nơi nhà sáng lập thường kiêm nhiệm nhiều vai trò cùng lúc.

Mentoring, theo bà Thanh Lâm, giúp chủ DN trẻ “soi lại chính mình”. Khi có tư duy mentoring, người lãnh đạo sẽ biết cách dẫn dắt đội ngũ, mạnh dạn thay đổi, tái định vị mô hình kinh doanh và xây dựng văn hóa tổ chức, những yếu tố thường bị xem nhẹ trong giai đoạn đầu.

“Khi DN còn trẻ, mỗi quyết định liên quan đến con người, văn hóa hay quy trình đều mang ý nghĩa sống còn. Những lựa chọn ấy không chỉ tác động trước mắt mà còn âm thầm định hình bản sắc và sức bền của tổ chức. Chính từ nền tảng ban đầu đó, DN quyết định được khả năng tồn tại và mở rộng trong tương lai...”, bà nhấn mạnh.

Giải pháp cho phát triển con người, văn hóa doanh nghiệp

Trao đổi với phóng viên Doanh Nhân Việt - Úc, bà Thanh Lâm cho rằng, giá trị lớn nhất của mentoring nằm ở khả năng chuyển giao tư duy, điều mà nhiều chương trình đào tạo truyền thống khó có thể đáp ứng. Mentor không chỉ hướng dẫn kỹ năng, mà còn phản biện chiến lược, định hướng phát triển cá nhân và chia sẻ cách nhìn nhận vấn đề từ góc độ của người từng trải.

“Chúng ta không thể xây dựng DN mạnh nếu ‘con người yếu’. Nhưng để ‘con người mạnh’, cần có người dẫn đường đủ kinh nghiệm, trải nghiệm, kiến thức, có tâm và có sự đồng hành cùng nhau”, bà  Thanh Lâm chia sẻ.

Bà Lê Thị Thanh Lâm trong một buổi chia sẻ chuyên sâu về Mentoring

Bên cạnh đó, mentoring còn góp phần hình thành đội ngũ kế thừa. Nó được xem là một thách thức lớn của DN Việt Nam trong bối cảnh tỷ lệ biến động nhân sự trẻ ngày càng nhiều. Thông qua sự kết nối giữa các thế hệ, DN không chỉ giữ chân nhân sự, nhất là nhân tài trẻ, chánh việc “chảy máu chất xám”, mà còn tạo ra sự đồng bộ, liên tục trong văn hóa tổ chức.

"Đây là yếu tố mà nhiều DN nhỏ và vừa (SMEs) chưa quan tâm sâu sát, hay có nhưng đầu tư đúng mức theo kiểu 'đám trống bỏ dùi', làm cho có, làm theo phong trào....", bà Thanh Lâm nói thêm.

Một ưu điểm khác của mentoring là tính phù hợp với điều kiện DN Việt Nam, cả về chi phí lẫn hiệu quả. Mô hình này không đòi hỏi nguồn lực tài chính lớn, nhưng có thể tạo ra những thay đổi mang tính nền tảng. DN có thể triển khai mentoring theo từng giai đoạn, từ người sáng lập đến đội ngũ quản lý cấp trung, từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực trong toàn bộ hệ thống.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, DN trẻ Việt Nam không chỉ cạnh tranh với nhau mà còn phải đối mặt với các DN nước ngoài có nền tảng nhân sự và quản trị chuyên nghiệp. Theo bà Thanh Lâm, mentoring chính là công cụ giúp thu hẹp khoảng cách này, giúp DN nâng cao khả năng thích ứng trước biến động thị trường và duy trì tăng trưởng ổn định.

Nhìn từ nhiều mô hình thành công trên thế giới, mentoring đã chứng minh hiệu quả trong đào tạo lãnh đạo và phát triển tổ chức. Với DN trẻ Việt Nam, theo bà Thanh Lâm, mentoring không chỉ là một xu hướng, mà đang trở thành nhu cầu cấp thiết, góp phần cải thiện chất lượng nhân sự, nâng cao năng lực quản trị và xây dựng nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững.

Chuyên gia Thanh Lâm kỳ vọng cộng đồng doanh nhân trẻ Việt Nam, nhật là các bạn mới mới khởi nghiệp sẽ tiếp cận mentoring sớm hơn; chủ động hơn và xem đây là một chiến lược nội sinh trong phát triển DN.

“Mentoring là một đòn bẩy mềm, nhưng sức bật thì rất lớn. Vấn đề là chúng ta có đủ quyết tâm để bắt đầu hay không…”, bà Thanh Lâm nhấn mạnh.