(DNVU) - Khi Tết, bạn lại hay điện thoại về để kể chuyện xuân xa xứ. Giữa những ngày này, người Việt mình thèm cái Tết quê lắm! Chữ thèm nó mang trong mình sự khắc khoải hơn chữ nhớ. Vẫn có những siêu thị bán đồ Việt Nam chuyển sang.

Thành nhắn tin cho tôi vào đêm giao thừa, em bảo tuyết rơi rồi! Năm thứ tư em xa Việt Nam! Trong những giấc mơ của những ngày lạnh buốt em thèm cái nắng ấm phương Nam, thèm ngồi đâu đó ở một góc phố quen nghe Sài Gòn trở mình hối hả chuẩn bị đón Tết. Nếu có một nơi nào Tết kỳ lạ nhất, thì đó là Sài Gòn. Bởi Sài Gòn ôm vào lòng biết bao phận đời tha hương bôn ba xa xứ đến với mảnh đất này mà lập thân. 

Người ta chọn Sài Gòn để tá túc một quãng đời tìm kiếm cuộc mưu sinh, nhưng chừng quay lại thì gá phận mình trên mảnh đất này hồi nào hổng hay. Ở riết rồi quen, quen dần rồi thương. Nỗi thương thao thiết đến nỗi mấy bận về xứ họ thì cũng tính ngày đếm buổi để xuôi chuyến xe hay mua cặp vé tàu về lại Sài Gòn. Mảnh đất này từ lâu đã thành nhà của biết bao con người khắp Bắc - Trung - Nam, có khi kể cả là người ngoại quốc. 

Mâm cơm ngày Tết của gia đình nhà văn Trần Thuỷ

Thành đến Úc theo diện Visa 462. Khi đặt chân đến Tây Úc để sinh sống và làm việc, Thành mới hay biết, người Việt là quốc tịch xếp hạng đông đảo thứ ba, sau người Úc, người Hoa. Nguồn thực phẩm châu Á không khó kiếm tìm hay tuyển mua các nguyên liệu. Ngày Tết Việt, Thành cùng bạn bè làm chung vẫn cố gắng vun vén để có một bữa cỗ tươm tất đượm hương vị Tết Cổ truyền nhất có thể. Mỗi người đảm nhận mỗi món, cất công mang đến hay cùng làm nên để sẻ chia hương vị quê hương cùng nhau. 

Thành kể, trong cú điện thoại đường dài. Trước tiên là món canh khổ qua, với người Việt xa xứ, tết nhứt phải có món này trên mâm cơm. Tây Úc đang mùa hè nên sẵn có trái khổ qua tươi xanh đem nhồi với thịt, mộc nhĩ, nấm hương băm nhuyễn cùng nhau, nêm nếm với gia vị, rồi ninh nhừ. Món canh giản dị này mà mang ý niệm tượng trưng cho những ngọt đắng trong năm rồi cũng sẽ qua đi, để lại những dư vị đáng nhớ. 

Rồi đến món thịt kho tàu óng ánh trong màu nước hàng được thắng lên từ đường nâu và nước dừa, nêm gia vị vừa phải đủ mặn ngọt; miếng thịt ba chỉ cắt vuông vức, trái trứng tròn ninh nhừ trong nước dùng - lại là một món ăn phải cất công mà ngon lành tròn đầy hương vị. Nhóm bạn trẻ đến từ nhiều vùng miền, tha hương bôn ba lập thân nhưng bữa cơm Tết cũng ráng giữ lại phong vị đúng nếp nhà. Họ cùng cuốn và chiên chả giò lăn tăn trên chảo dầu. Một người bạn đã tranh thủ làm món dưa muối giá hẹ đã kịp ủ chua, dùng để ăn kèm với những món chính. 

Dù bất cứ nơi đâu, mâm cơm Tết của người Việt mình không thể thiếu bánh chưng hay bánh tét. Những ngày Tết Cổ truyền lượng đặt bánh nơi các điểm bán dành cho người Việt ở Tây Úc luôn trong tình trạng quá tải. Phải chật vật lắm nhóm bạn mới kiếm được đòn bánh tét từ một địa chỉ khác. Kỳ thực đó như một niềm hạnh phúc xa xỉ đối với những đứa con xa quê chốn này. 

Duy Thành và cô bạn người Việt bên mâm cơm tất niên ở Tây Úc

Mâm cơm tết của nhóm bạn Việt trên đất Tây Úc bao năm luôn là một sự sum vầy để ngồi kể nhau nghe nhiều niềm vui cũng như chia sẻ những mong mỏi của người tha hương. Gặp nhau xong rồi lại chia tay mỗi người một việc. Nhưng, nhờ thế mà cái Tết Việt trên đất Tây Úc của Thành và những người bạn đỡ trống trải.

Thành mới 26 tuổi, bốn năm sang Tây Úc làm trong các farm, công việc là hái trái, tính ký, đếm giờ mà quy ra tiền. Một ngày em và nhóm người Việt mình chạy hai Farm như thế. Trừ tất cả chi phí một tháng em còn gần 80 triệu tiền Việt Nam. Từ bỏ công việc văn phòng ở Sài Gòn, em sang xứ người làm nông. Thanh xuân của em như một sự trải nghiệm. Với nhiều người Việt mưu sinh tại đây, khoản tiền công đó có thể giúp cho gia đình ở Việt Nam xây nhà, trả nợ, hoặc nuôi con học hành đàng hoàng. Nhiều hoàn cảnh tha hương xa xứ nhưng tựu trung lại, trong trái tim họ vẫn ấm áp một niềm xuân. 

Tôi có người bạn học chung cấp 3, sang Mỹ du học, rồi lập gia đình và ở lại định cư luôn. Mỗi mùa Tết, bạn lại hay điện thoại về để kể chuyện xuân xa xứ. Giữa những ngày này, người Việt mình thèm cái Tết quê lắm! Chữ thèm nó mang trong mình sự khắc khoải hơn chữ nhớ. Vẫn có những siêu thị bán đồ Việt Nam chuyển sang. Đầy đủ bánh chưng, bánh tét, dưa hấu, củ kiệu hay ai cũng tự kho cho mình một nồi thịt kho tàu được.

Cũng đêm giao thừa thắp nhang nhìn về hướng trăng mà vọng những điều bình an! Dăm ba người Việt í ới nhau cùng ngồi giữa cao nguyên bạt gió ngó cái điện thoại xem trực tiếp pháo hoa. Cũng tự mua mấy cây pháo hoa bắn lên trời và cùng cười. 

Nhưng, rồi lại khóc! Lẫn trong tiếng khóc là tiếng nấc nghẹn. Đó là khi nỗi thèm quê giữa xứ người dâng trào trong tâm khảm. Nỗi thèm đôi khi ứ đọng thành nước mắt. Những giọt nước mắt không dám để gia đình thấy được, vì sợ ba má lo, vì sợ vợ chồng tủi thân. Nhiều lắm cái sợ nên nước mắt giấu vào trong tuyết, nước mắt quyện vào trong gió, nước mắt thấm trên môi. Mặn chát. Nhưng, trong cuộc điện thoại chúc Tết với gia đình vẫn cười tươi bảo đang đón giao thừa xa xứ rất vui. 

Con gái nhà văn Quyên Gavoye diện áo dài đón Tết ở Pháp

Tôi cũng có những người bạn văn ở Pháp, ở Đức hay gần nhất là ở Nhật. Những ngày này, chúng tôi hay trao đổi với nhau về Tết Việt. Dù đã xa xứ, nhưng họ luôn tập con cái mình mặc áo dài đón giao thừa, mừng tuổi nhận lì xì. Nhà văn Quyên Gavoye định cư ở Pháp, nhưng vẫn giữ gìn văn hóa bản sắc dân tộc Việt qua chiếc áo dài. Chị tập cho con gái mình mặc áo dài từ bé. Ngay cả chị cũng chọn chiếc áo dài vào đêm giao thừa để chụp hình kỷ niệm cùng chồng. Những điều nhỏ nhặt vậy, như một sự lưu dấu Tết vẹn nguyên trong tâm khảm những người con xa quê. 

Nhà văn Trần Thủy thì lại mang trong mình nhiều nỗi nhớ thao thiết về Tết Việt. Chị ở Tây Đức, đêm giao thừa là tầm 6 giờ chiều bên ấy. Có khi đang trong ca làm việc, bất giác ai đó nói giờ này Việt Nam đang giao thừa, cả nhóm người Việt như khựng lại. Họ nhìn nhau, cười tươi chúc Tết, nhưng lòng ai cũng mang nhiều thương tưởng. Mọi người lại kể nhau nghe về ký ức Tết của mình hồi còn ở Việt Nam. 

Dù xa quê, đã tạo dựng một gia đình riêng nơi thành phố nhỏ miền Tây Đức này, nhưng Trần Thủy vẫn cố gắng giữ tục xưa nếp cũ trong nhà mình mỗi độ Tết Việt. Chị luôn chạy mua cho bằng được cây đào rừng để trưng, rồi bày biện trang trí để căn phòng khách có chút không khí xuân quê hương. Dù tan ca muộn cỡ nào, chị cũng ráng chạy ra chợ châu Á để mua bánh mứt, mua giò, thịt heo và trứng. Mâm cơm Tết mấy ngày này ở ngôi nhà chị luôn đậm đà vị Tết Việt. 

Nơi nào cũng chỉ là đến, nhưng chỉ có một nơi để mình gọi là quê. Đất nào cũng có thể sống, nhưng chỉ có một nơi để mình gọi là cố hương. Mùa Tết Cổ truyền của dân tộc đâu phải cánh chim lang bạt nào cũng có thể trở gót thiên di. 

Và ở bất cứ nơi đâu, hễ mang trong máu mình giống nòi Âu Lạc thì luôn có một mùa xuân tự biết nở hoa trong tim mình!