(DNVU) - Dù tiếp tục duy trì vai trò đầu tàu kinh tế cả nước với tốc độ tăng trưởng GRDP quý I/2026 đạt 8,27%, cao hơn mức bình quân chung của cả nước, nhưng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng trên 10% trong năm nay, TP.HCM cần những giải pháp đột phá hơn về đầu tư, xuất khẩu, dịch vụ và phát triển khu vực kinh tế tư nhân.

Đây là nhận định được các bộ, ngành Trung ương đưa ra tại buổi làm việc giữa Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng đoàn công tác Chính phủ với Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM ngày 13/6.

Đầu tàu kinh tế đứng trước áp lực tăng tốc

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, kết quả phát triển kinh tế - xã hội của TP.HCM trong 5 tháng đầu năm cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. Tăng trưởng GRDP quý I/2026 đạt 8,27%, cao hơn mức bình quân chung của cả nước, tiếp tục khẳng định vai trò động lực của nền kinh tế.

Hiện TP.HCM đóng góp khoảng 23-25% GDP và 28-30% tổng thu ngân sách quốc gia. Với quy mô kinh tế này, chỉ cần Thành phố tăng trưởng thêm 1%, nền kinh tế cả nước có thể được đóng góp thêm khoảng 0,23-0,24 điểm phần trăm tăng trưởng.

Nhưng theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, khoảng cách giữa kết quả hiện tại và mục tiêu tăng trưởng trên 10% của năm 2026 vẫn còn khá lớn. Với kịch bản tăng trưởng đã xây dựng, nếu duy trì tốc độ như hiện nay, TP.HCM sẽ khó đạt được mục tiêu đề ra.

Phân tích các động lực tăng trưởng, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho rằng một số lĩnh vực quan trọng của Thành phố vẫn đang thấp hơn kịch bản tăng trưởng. Đáng chú ý, khu vực dịch vụ - lĩnh vực chiếm tỷ trọng lớn nhất trong cơ cấu kinh tế TP.HCM - dự kiến chỉ tăng khoảng 8,6%, thấp hơn mục tiêu đã đặt ra.

Xuất khẩu cũng là điểm cần được cải thiện. Kim ngạch xuất khẩu 6 tháng đầu năm của TP.HCM dự kiến chỉ tăng khoảng 5,3%, thấp hơn đáng kể so với mức tăng trên 19% của cả nước. Trong khi đó, khu vực kinh tế tư nhân - động lực quan trọng của tăng trưởng - dù chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế Thành phố nhưng vẫn chưa phát huy hết tiềm năng. Nhiều doanh nghiệp còn gặp khó khăn về mặt bằng sản xuất, thủ tục hành chính, khả năng tiếp cận vốn và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, đây là những nút thắt cần được tháo gỡ nhanh chóng nếu TP.HCM muốn tạo ra bứt phá trong những tháng còn lại của năm.

Đầu tư công phải tạo hiệu ứng lan tỏa

Một trong những giải pháp được Bộ Tài chính nhấn mạnh là phát huy mạnh mẽ vai trò dẫn dắt của đầu tư công. Theo đó, các dự án hạ tầng trọng điểm không chỉ góp phần thúc đẩy giải ngân vốn nhà nước mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa, kích thích đầu tư xã hội và khuyến khích khu vực tư nhân mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Bộ Tài chính cũng cam kết phối hợp với TP.HCM trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật Đô thị đặc biệt, rà soát từng điều khoản nhằm tháo gỡ những rào cản về thể chế và cơ chế chính sách. Đây được xem là một trong những nền tảng quan trọng giúp Thành phố khai thác hiệu quả các tiềm năng phát triển trong giai đoạn mới.

Đánh giá cao kết quả tăng trưởng của TP.HCM thời gian qua, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho rằng, Thành phố cần chuẩn bị cho giai đoạn phát triển mới bằng những chiến lược dài hạn hơn.

Trước hết là tổ chức lại không gian phát triển theo hướng tăng cường liên kết vùng. Trong mô hình này, khu vực trung tâm TP.HCM sẽ giữ vai trò hạt nhân về công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và các ngành dịch vụ chất lượng cao, qua đó nâng cao giá trị gia tăng của nền kinh tế.

Bên cạnh đó, Thành phố cần đẩy nhanh quá trình chuyển đổi các khu công nghiệp truyền thống sang mô hình khu công nghiệp sinh thái, kinh tế tuần hoàn nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Quang cảnh buổi làm việc - Ảnh: Việt Dũng/SGGP

Một nội dung khác được Bộ Công Thương đặc biệt lưu ý là bài toán logistics. Theo Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, TP.HCM cần tích hợp hạ tầng logistics trên cả không gian thực và không gian số, đồng thời nghiên cứu lại phương án phân luồng hàng hóa để giảm chi phí logistics – yếu tố đang ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế.

Cần những động lực tăng trưởng mới

Các ý kiến tại cuộc làm việc cho thấy, bên cạnh việc phát huy các động lực tăng trưởng truyền thống như đầu tư công, dịch vụ, xuất khẩu và khu vực kinh tế tư nhân, TP.HCM đang đứng trước cơ hội hình thành những động lực phát triển mới từ cải cách thể chế và tái cấu trúc không gian đô thị.

Với quy mô đóng góp khoảng 23-25% GDP và 28-30% tổng thu ngân sách quốc gia, mỗi bước tăng trưởng của TP.HCM không chỉ có ý nghĩa đối với địa phương mà còn tác động trực tiếp đến tốc độ tăng trưởng chung của cả nước. Vì vậy, việc tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế, chính sách đang được xem là một trong những giải pháp mang tính quyết định để Thành phố hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026.

Liên quan đến dự án Luật Đô thị đặc biệt, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết Bộ đang phối hợp chặt chẽ với TP.HCM để nghiên cứu, rà soát và xây dựng các cơ chế phù hợp với yêu cầu phát triển của một đô thị đặc biệt, trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước.

Theo Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng, dự thảo luật cơ bản đã được hoàn thiện với 9 chương và 45 điều. Đáng chú ý, khoảng 35-40% nội dung của dự thảo là các cơ chế, chính sách mới mang tính vượt trội và đặc thù, được thiết kế nhằm phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế cũng như tạo dư địa phát triển dài hạn cho Thành phố.

Dự thảo luật cũng cụ thể hóa nhiều chủ trương lớn của Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị. Trong đó, đáng chú ý là cơ chế cho phép TP.HCM tăng thêm 20% biên chế so với hiện nay, tạo điều kiện bổ sung nguồn nhân lực phục vụ công tác quản lý, điều hành và đáp ứng yêu cầu phát triển của một siêu đô thị trong giai đoạn mới.

Theo kế hoạch, trong tuần tới Bộ Tư pháp sẽ gửi hồ sơ lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan, đồng thời tiếp tục tham vấn đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học nhằm hoàn thiện dự án luật với chất lượng cao nhất, phấn đấu trình Chính phủ trước ngày 10/7.

Ở góc độ phát triển đô thị, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho rằng TP.HCM cần khẩn trương hoàn thiện nền tảng quy hoạch để tạo không gian tăng trưởng mới. Theo đó, Thành phố cần rà soát, xác định và công bố danh mục các đô thị, phường đủ điều kiện đạt tiêu chí phát triển đô thị theo Nghị quyết số 111/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về phân loại đô thị, bảo đảm cơ sở pháp lý cho công tác quản lý và đầu tư phát triển.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cũng lưu ý TP.HCM cần xác định rõ vị trí, vai trò và chức năng của từng đô thị trong mô hình phát triển đa trung tâm. Đây sẽ là cơ sở quan trọng để phân bổ lại không gian phát triển, đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và hình thành các cực tăng trưởng mới, giảm áp lực cho khu vực trung tâm hiện hữu.

Khi dư địa phát triển theo chiều rộng ngày càng thu hẹp, những cải cách về thể chế cùng với việc tổ chức lại không gian đô thị theo mô hình đa trung tâm sẽ trở thành những động lực tăng trưởng mới của TP.HCM. Nếu được triển khai hiệu quả, đây không chỉ là giải pháp tháo gỡ các điểm nghẽn hiện nay mà còn tạo nền tảng để Thành phố duy trì vai trò đầu tàu kinh tế và hướng tới mục tiêu tăng trưởng bền vững trong những năm tới.