(DNVU) - Theo báo cáo tình hình thực hiện nhiệm vụ 4 tháng đầu năm 2026 của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), quy mô thị trường thương mại điện tử Việt Nam năm 2025 đạt khoảng 31 tỷ USD, tăng 25,5% so với năm trước và chiếm khoảng 11% tổng mức bán lẻ hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng cả nước. 

Theo đó, năm 2026, thị trường được kỳ vọng đạt quy mô khoảng 37 tỷ USD, với tốc độ tăng trưởng dự kiến từ 20-22%.

Trong 4 tháng đầu năm 2026, doanh thu thương mại điện tử bán lẻ đạt khoảng 11,53 tỷ USD, tăng 19% so với cùng kỳ năm trước. Cùng với đà tăng trưởng, xu hướng tập trung hóa thị trường ngày càng rõ nét khi các nền tảng lớn hiện chiếm khoảng 61% thị phần. Trong đó, Shopee và TikTok Shop tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt với mức tăng trưởng doanh số dao động khoảng 16-20% mỗi tháng.

Bên cạnh thị trường nội địa, thương mại điện tử xuyên biên giới đang mở ra dư địa lớn cho hàng hóa Việt Nam. Các nhóm ngành như nông sản, thực phẩm chế biến, thủy sản, dệt may và hàng tiêu dùng được đánh giá có nhiều tiềm năng trên các nền tảng thương mại điện tử quốc tế.

Chia sẻ với Doanh nhân Việt - Úc Online, ông Danny Võ Thành Đăng - Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài (BAOOV) cho rằng, một trong những điểm đáng chú ý của thương mại điện tử Việt Nam thời gian qua là cơ chế quản lý tương đối cởi mở, tạo điều kiện cho nhiều mô hình kinh doanh mới phát triển nhanh. 

“Việc tăng cường kết nối với thị trường ASEAN, đồng thời lồng ghép nội dung liên quan đến kinh tế số và thương mại điện tử trong các FTA thế hệ mới đã tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp Việt mở rộng hoạt động kinh doanh trên môi trường số…”, ông Đăng nói.

Theo ông Đăng, giai đoạn phát triển mới đòi hỏi nền tảng quản trị bền vững hơn, trong đó dữ liệu, công nghệ và tính minh bạch sẽ là yếu tố then chốt. Từ ngày 1/7/2026, Luật Thương mại điện tử chính thức có hiệu lực, được xem là nền tảng pháp lý quan trọng cho giai đoạn phát triển mới của kinh tế số. Luật đã thay đổi phương thức quản lý theo hướng dựa trên dữ liệu và định danh điện tử thay cho mô hình quản lý thủ công trước đây.

“Với cơ chế mới, các nền tảng thương mại điện tử sẽ phải tăng cường định danh người bán, lưu trữ và chia sẻ dữ liệu với cơ quan quản lý khi cần thiết. Điều này được kỳ vọng giúp nâng cao hiệu quả hậu kiểm, kiểm soát tốt hơn hoạt động kinh doanh trực tuyến và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng”, ông Đăng nhận định.

Ở góc độ doanh nghiệp xuất khẩu, bà Nguyễn Thị Mai Thảo - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân Việt Nam tại Úc (VBAA) cho rằng, doanh nghiệp Việt đang cho thấy khả năng thích ứng tốt trước các yêu cầu kỹ thuật và biện pháp SPS ngày càng gia tăng tại nhiều thị trường.

Theo bà Thảo, việc đáp ứng các tiêu chuẩn về minh bạch, truy xuất nguồn gốc và chất lượng sản phẩm không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là cơ hội để nâng cao vị thế thương hiệu Việt tại các thị trường khó tính như Mỹ, Úc và Liên minh châu Âu (EU).

Bà Thảo đánh giá cao nỗ lực của các cơ quan chức năng trong việc hỗ trợ doanh nghiệp cập nhật quy định mới từ thị trường quốc tế. Bà Thảo dẫn chứng, ngay từ đầu năm 2025, khi phía Trung Quốc đưa ra dự thảo lấy ý kiến liên quan đến quy định SPS, Văn phòng SPS Việt Nam đã chủ động gửi văn bản tới các địa phương, hiệp hội ngành hàng và cơ quan chuyên môn để góp ý và chuẩn bị triển khai.

Sau khi nghị định được ban hành chính thức vào tháng 10/2025, các cơ quan chức năng tiếp tục ban hành nhiều văn bản hướng dẫn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng kịp thời.

Theo bà Thảo, nếu doanh nghiệp không nhanh chóng cập nhật các tiêu chuẩn mới, nguy cơ bị cảnh báo, tạm dừng nhập khẩu hoặc trả hàng sẽ gia tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín và năng lực cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Đối với lĩnh vực thương mại điện tử, bà Thảo cho rằng việc tăng cường định danh người bán, truy vết tài khoản livestream và kết nối dữ liệu liên thông sẽ góp phần hạn chế hàng giả, hàng nhái và hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, từ đó củng cố niềm tin của người tiêu dùng trên môi trường số. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý thị trường được kỳ vọng sẽ hỗ trợ phát hiện sớm các hành vi gian lận thương mại trong bối cảnh giao dịch trực tuyến tăng nhanh.

Trong khi đó, theo ông Danny Võ Thành Đăng, ngành Công Thương cần tiếp tục thúc đẩy phát triển hệ sinh thái logistics tích hợp, tăng cường kết nối dữ liệu giữa sàn thương mại điện tử, thanh toán và vận chuyển nhằm rút ngắn thời gian giao hàng, giảm chi phí và nâng cao trải nghiệm tiêu dùng. Thương mại điện tử giai đoạn mới cũng cần hướng tới phát triển bao trùm hơn, mở rộng tới khu vực nông thôn, miền núi và các hộ kinh doanh nhỏ.

“Tới đây, thương mại điện tử Việt Nam không chỉ cạnh tranh bằng tốc độ tăng trưởng mà còn bằng năng lực quản trị, mức độ minh bạch và khả năng thích ứng với nền kinh tế số”, ông Đăng nhấn mạnh.