Báo Doanh Nhân Việt - Úc

Thuế và dòng tiền: “Sức khỏe” thật của doanh nghiệp thời số hóa

(DNVU) - Đóng đủ thuế sản xuất - kinh doanh là trách nhiệm của doanh nghiệp. Doanh nghiệp có thể doanh thu lớn, tài sản nhiều, đơn hàng ổn định, nhưng chỉ cần dòng tiền “tắc nghẽn” hoặc dữ liệu thuế thiếu đồng nhất, mọi thứ có thể trở thành “gió đảo chiều”.

Đó cũng là câu chuyện  nhiều doanh nhân quan tâm tại Chương trình Cà phê Doanh nhân DTE lần 2 với chủ đề “Thuế và dòng tiền trong doanh nghiệp”, do Câu lạc bộ Doanh nhân Đồng Tháp tại TP.HCM tổ chức sáng 23/5.

Tại Chương trình, các diễn giả liên tục nhắc đến một thực tế, rằng thuế ngày nay không còn đơn thuần là câu chuyện kê khai hay quyết toán cuối năm. Trong thời đại dữ liệu số và hóa đơn điện tử, thuế là thước đo phản ánh năng lực quản trị, mức độ minh bạch tài chính và thậm chí là khả năng gọi vốn của doanh nghiệp.

Các diễn giải trả lời thắc mắc của nhiều doanh nhân về thuế và quản lý dòng tiền của doanh nghiệp sau cho đúng quy định của pháp luật

Theo các chuyên gia, nguồn vốn của doanh nghiệp hiện nay không còn phụ thuộc hoàn toàn vào ngân hàng mà ngày càng mở rộng sang các quỹ đầu tư, nhà đầu tư tư nhân và nhiều kênh tài chính khác. Với các doanh nghiệp nhỏ và vừa (sém) đang “khát vốn” nhưng hạn chế về tài sản thế chấp, tính minh bạch tài chính và hệ thống dữ liệu kế toán ngày càng trở thành yếu tố quan trọng để tạo niềm tin với nhà đầu tư và tiếp cận nguồn vốn mới.

Quang cảnh sự kiện

Trước đây, nhiều chủ doanh nghiệp gần như giao toàn bộ vấn đề thuế cho bộ phận kế toán, thì nay chính CEO cũng phải chủ động cập nhật chính sách, theo dõi thay đổi pháp lý và kiểm soát rủi ro. Theo các chuyên gia, rủi ro thuế không còn nằm ở vài chứng từ sai sót riêng lẻ mà nằm ở cả hệ thống dữ liệu vận hành của doanh nghiệp.

Với việc áp dụng hóa đơn điện tử, dữ liệu ngân hàng liên thông và công nghệ phân tích dữ liệu, cơ quan thuế hiện có thể đối chiếu giao dịch giữa các doanh nghiệp theo thời gian thực. Chỉ cần dữ liệu không đồng nhất hoặc phát sinh giao dịch liên quan đến đối tác có dấu hiệu vi phạm, doanh nghiệp cũng có thể bị đưa vào diện rà soát.

Bà Mã Thanh Loan - Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Doanh nghiệp Tư vấn TP.HCM cho rằng đây là dạng rủi ro rất phổ biến hiện nay. Không ít doanh nghiệp hoạt động bình thường, đầy đủ hợp đồng và chứng từ nhưng vẫn bị ảnh hưởng vì giao dịch với đối tác sau đó phát sinh vi phạm về thuế hoặc pháp lý.

Thành viên CLB chụp ảnh lưu niệm

“Nhiều doanh nghiệp bị rà soát lại toàn bộ chuỗi giao dịch chỉ vì đối tác bỏ địa chỉ kinh doanh hoặc vi phạm nghĩa vụ thuế. Vì vậy, doanh nghiệp không chỉ ‘làm đúng’ mà còn phải kiểm soát được rủi ro hệ thống, từ quản trị dữ liệu, kiểm tra đối tác cho đến minh bạch dòng tiền”, bà Loan chia sẻ.

Theo bà Thanh Loan, điều đáng lo hiện nay là cơ quan quản lý không còn nhìn vào từng hóa đơn riêng lẻ mà phân tích toàn bộ dữ liệu liên quan đến doanh nghiệp: giao dịch với ai, dòng tiền đi đâu, hoạt động mua bán có hợp lý hay không, chuỗi giao dịch có minh bạch không…

“Doanh nghiệp cần thay đổi tư duy từ ‘làm đúng là đủ’ sang ‘làm đúng và phải kiểm soát được rủi ro hệ thống’”, bà nhấn mạnh.

Cũng theo bà Thanh Loan, trong bối cảnh mới, quản trị thuế tốt đồng nghĩa với việc gia tăng niềm tin với ngân hàng, quỹ đầu tư và đối tác. Một doanh nghiệp có dữ liệu tài chính minh bạch, sổ sách chuẩn chỉnh và luôn sẵn sàng khi thanh tra, kiểm tra sẽ có lợi thế lớn trong tiếp cận vốn và nâng cao giá trị doanh nghiệp.

Ở góc độ tư vấn tài chính, bà Huỳnh Tiểu Phụng - Phó Tổng giám đốc, Cổ đông chiến lược Moore AISC cho rằng, doanh nghiệp chiến thắng trong tương lai là doanh nghiệp biết quản trị dữ liệu và chủ động dự báo rủi ro.

Theo bà Tiểu Phụng, nhiều doanh nghiệp hiện nay vẫn có tâm lý “đối phó” khi bị kiểm tra thay vì xây dựng hệ thống quản trị bài bản ngay từ đầu. Trong khi đó, điều quan trọng không nằm ở việc đầu tư quá lớn mà là xây dựng quy trình vận hành chặt chẽ, dữ liệu đồng nhất và khả năng kiểm soát nội bộ hiệu quả.

Bên cạnh câu chuyện thuế, dòng tiền và huy động vốn cũng là chủ đề được nhiều doanh nhân quan tâm tại chương trình.

Theo bà Thanh Loan, trong bối cảnh ngân hàng không còn là kênh vốn duy nhất, doanh nghiệp cần mở rộng tư duy tài chính, chủ động tiếp cận các quỹ đầu tư, vốn tư nhân và các công cụ tài chính mới.

“Nhiều doanh nghiệp hiện nay có lợi nhuận nhưng chủ doanh nghiệp lại không có tiền mặt vì dòng tiền vận hành thiếu hiệu quả. Gọi vốn không phải vì thiếu tiền mà để tăng tốc tăng trưởng, giảm áp lực tài chính cá nhân và nâng giá trị doanh nghiệp”, bà Loan nói.

Để gọi vốn thành công, theo các chuyên gia, doanh nghiệp phải chuẩn bị đầy đủ hồ sơ pháp lý, mô hình kinh doanh rõ ràng, chiến lược tăng trưởng bền vững và đội ngũ quản trị có năng lực thực thi. Câu chuyện đầu tư phải đủ sức thuyết phục nhưng phải thực chất và khả thi.

Một nội dung khiến nhiều SEMs đồng cảm là việc chưa tách bạch rõ dòng tiền cá nhân với dòng tiền doanh nghiệp. Tại tọa đàm, nhiều doanh nhân thừa nhận vẫn duy trì thói quen “rút nộp” tiền cho công ty theo hình thức cá nhân mà thiếu hợp đồng vay mượn hoặc hồ sơ chứng minh nguồn tiền.

Bà Lâm Thúy Ái - Chủ tịch Hội Doanh nhân Mê Kông tại TP.HCM, Phó Chủ tịch Câu lạc bộ Doanh nhân Đồng Tháp tại TP.HCM, Tổng Giám đốc Công ty CP Mebi Farm cho rằng đây là rủi ro mà nhiều doanh nghiệp hiện vẫn còn xem nhẹ, đặc biệt là tình trạng chưa tách bạch rõ giữa tài chính cá nhân và tài chính doanh nghiệp.

Bà Ái cho biết bản thân bà cũng từng nhiều lần được hỏi “tiền đâu” để có thể tham gia và hỗ trợ các hoạt động xã hội với tần suất liên tục như vậy. Theo bà, mọi khoản chi tiêu cá nhân hay hoạt động thiện nguyện đều phải minh bạch và xuất phát từ thu nhập cá nhân hợp pháp, trong đó có phần “nhận lương” từ chính doanh nghiệp của mình.

“Khi cơ quan quản lý truy vết dữ liệu, các giao dịch không đầy đủ hồ sơ pháp lý có thể bị đưa vào diện rà soát vì không bảo đảm tính minh bạch và đồng nhất của dòng tiền”, bà Ái lưu ý.

Theo bà, đây cũng là lý do Thông tư 99/2025/TT-BTC yêu cầu doanh nghiệp tăng cường quản trị, kiểm soát nội bộ và chuẩn hóa dữ liệu kế toán - tài chính. Quy định mới, doanh nghiệp phải thực hiện đầy đủ việc quản lý chứng từ kế toán, tài khoản kế toán, ghi sổ và lập báo cáo tài chính; đồng thời việc xác định nghĩa vụ thuế phải tuân thủ đúng quy định pháp luật hiện hành.

Xuyên suốt Chương trình, điều được các diễn giả nhắc đi nhắc lại nhiều lần là trong thời đại số hóa và quản trị bằng dữ liệu, thuế không còn là câu chuyện của riêng kế toán; còn dòng tiền cũng không chỉ là bài toán vay vốn. Đó là nền tảng phản ánh “sức khỏe” thật và năng lực phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Kết thúc chương trình, Câu lạc bộ Doanh nhân Đồng Tháp tại TP.HCM cũng tổ chức kết nạp thêm hội viên mới, mở rộng mạng lưới kết nối cộng đồng doanh nhân đồng hương đang hoạt động tại TP.HCM và các tỉnh phía Nam.